รากฟันเทียมคืออะไร มีส่วนประกอบอะไรบ้าง ?

การสูญเสียฟันแท้ไป ไม่ว่าจะเกิดจากอุบัติเหตุ ปัญหาฟันผุลึก หรืออายุที่เพิ่มมากขึ้น ย่อมส่งผลกระทบโดยตรงต่อการใช้ชีวิต โดยเฉพาะกับคุณพ่อคุณแม่ หรือผู้ใหญ่ในบ้านที่เรารัก เมื่อฟันหายไป การเคี้ยวอาหารก็ทำได้ไม่เต็มที่ รับประทานของโปรดได้ยากขึ้น ความมั่นใจในการยิ้มและการพูดคุยก็ลดลง หลายครอบครัวจึงพยายามมองหาวิธีที่เหมาะสมในการทดแทนฟัน เพื่อคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้คนในครอบครัว

ปัจจุบัน รากฟันเทียม ถือเป็นทางเลือกด้านทันตกรรมที่ช่วยแก้ปัญหาการสูญเสียฟันได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะสามารถจำลองโครงสร้างฟันได้ใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติมากที่สุด สำหรับผู้ที่กำลังหาข้อมูลเพื่อช่วยผู้ใหญ่ในบ้านตัดสินใจ บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักอย่างละเอียดว่า รากฟันเทียม คืออะไร มีส่วนประกอบอะไรบ้าง และมีขั้นตอนการรักษาอย่างไร เพื่อให้พร้อมก่อนพาคนในครอบครัวมาตรวจประเมิน

รากฟันเทียมทำหน้าที่อะไร ?

ตามธรรมชาติแล้ว ฟันของมนุษย์จะมีส่วน “รากฟัน” ที่ฝังตัวอยู่ใต้กระดูกขากรรไกร ทำหน้าที่ยึดเหนี่ยวให้ฟันมีความมั่นคง แข็งแรง และรับแรงบดเคี้ยวได้ เมื่อฟันแท้ถูกถอนออกไป รากฟันส่วนนี้ก็จะหายไปด้วย หากปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานาน กระดูกขากรรไกรบริเวณนั้นจะค่อยๆ ละลายและยุบตัวลง ซึ่งอาจส่งผลให้รูปหน้าเปลี่ยนไป

การทำ รากฟันเทียม จะเข้ามาทำหน้าที่แทนรากฟันแท้ที่สูญเสียไป โดยวัสดุจะถูกฝังลงไปในกระดูกขากรรไกรเพื่อเป็นหลักยึดที่มั่นคงให้กับฟันซี่ใหม่ ช่วยให้สามารถรับแรงบดเคี้ยวอาหารได้ใกล้เคียงกับปกติ ป้องกันปัญหาฟันล้ม และช่วยรักษาสภาพกระดูกขากรรไกรไม่ให้ละลายตัว

ส่วนราก ส่วนเชื่อม และ ครอบฟัน คืออะไร ?

เพื่อให้การทำงานคล้ายคลึงกับฟันธรรมชาติมากที่สุด โครงสร้างของการทำ รากฟันเทียม จึงถูกออกแบบมาให้ประกอบด้วยชิ้นส่วนหลัก 3 ส่วนด้วยกัน ได้แก่

ส่วนราก: เป็นวัสดุที่ทำจากโลหะไทเทเนียม ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษที่สามารถเข้ากับเนื้อเยื่อและกระดูกของมนุษย์ได้ดี รูปร่างคล้ายสกรูหรือนอตขนาดเล็ก จะถูกนำไปฝังลงในกระดูกขากรรไกรเพื่อทำหน้าที่แทนรากฟันจริง
ส่วนเชื่อม: หรือที่มักเรียกว่าแกนรองรับ เป็นข้อต่อที่ทำหน้าที่เชื่อมระหว่างตัว รากเทียม ที่อยู่ในกระดูก กับส่วนของครอบฟันที่อยู่ด้านบน
ครอบฟัน: เป็นส่วนที่อยู่ด้านบนสุด ออกแบบให้มีรูปร่าง สี และขนาดเหมือนกับฟันธรรมชาติ ทำหน้าที่ในการบดเคี้ยวอาหารและสร้างความสวยงามให้กับรอยยิ้ม

รากฟันเทียม แตกต่างจากฟันปลอมถอดได้ยังไง ?

ความแตกต่างที่ชัดเจนที่สุดคือ “ความมั่นคงและความสะดวกสบาย” ฟันปลอมแบบถอดได้จะอาศัยการเกาะกับสันเหงือกหรือฟันซี่ข้างเคียง เมื่อใช้งานไปสักระยะอาจเกิดอาการหลวม ขยับเวลาเคี้ยวอาหารแข็งๆ หรือทำให้รู้สึกเจ็บเหงือกจากการเสียดสี รวมถึงต้องถอดออกมาทำความสะอาดก่อนนอนทุกคืน

ในขณะที่ รากฟันเทียม เป็นการยึดติดแน่นถาวร ไม่หลุด ไม่ขยับขณะพูดคุยหรือบดเคี้ยว ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติมากกว่า ทำความสะอาดได้ด้วยการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันเหมือนฟันปกติ จึงช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการใช้ชีวิตประจำวันได้ดีกว่ามาก

ใช้ทดแทนฟันหาย 1 ซี่หรือหลายซี่ได้ไหม ?

การรักษาด้วยวิธีนี้มีความยืดหยุ่นสูงและสามารถปรับใช้ได้ตามความต้องการของแต่ละบุคคล ไม่ว่าฟันจะหายไปในลักษณะใดก็ตาม

ทดแทนฟัน 1 ซี่: ใช้ รากเทียม 1 ตัว คู่กับครอบฟัน 1 ซี่ โดยไม่ต้องกรอเนื้อฟันซี่ข้างเคียงเหมือนการทำสะพานฟัน
ทดแทนฟันหลายซี่ติดกัน: ไม่จำเป็นต้องฝังรากทุกซี่ที่หายไป ทันตแพทย์อาจพิจารณาฝังเพียง 2 ตัว เพื่อใช้เป็นหลักยึดรองรับสะพานฟันหลายซี่
ทดแทนฟันทั้งปาก: สำหรับผู้สูงอายุที่ไม่มีฟันเหลืออยู่เลย สามารถใช้ รากเทียม เพียงไม่กี่ตัวเพื่อเป็นฐานยึดให้ฟันปลอมทั้งปากแน่นกระชับขึ้นได้

ก่อนทำต้องประเมินกระดูกและสุขภาพช่องปากอะไรบ้าง ?

หลักการสำคัญที่สุดในการรักษาคือ ทันตแพทย์จะประเมินเป็นรายบุคคล เพราะสภาพช่องปากและกระดูกขากรรไกรของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ก่อนเริ่มต้นรักษา ทันตแพทย์จำเป็นต้องตรวจเช็กปัจจัยต่างๆ อย่างละเอียด

ประเมินมวลกระดูกด้วย CT Scan: การถ่ายภาพรังสีแบบ 3 มิติ เป็นมาตรฐานที่จำเป็นมาก เพื่อให้ทันตแพทย์เห็นความกว้าง ความลึก และความหนาแน่นของกระดูก หากกระดูกบางเกินไป อาจต้องมีการปลูกถ่ายกระดูกเพิ่มเติมก่อน
ตรวจสุขภาพเหงือกและฟัน: ต้องรักษาโรคเหงือกอักเสบ หรือเคลียร์ช่องปากให้สะอาดปราศจากการติดเชื้อเสียก่อน เพื่อให้การฝัง รากเทียม ปลอดภัยที่สุด
ประเมินโรคประจำตัว: หากผู้ป่วยมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือทานยาละลายลิ่มเลือด ต้องแจ้งให้ทันตแพทย์ทราบเพื่อวางแผนการดูแลอย่างรัดกุม

ขั้นตอนโดยรวมตั้งแต่ตรวจจนถึงใส่ครอบฟัน ?

ระยะเวลาและแนวทางรักษาอาจแตกต่างกันในแต่ละกรณี แต่โดยทั่วไปกระบวนการรักษาจะแบ่งออกเป็นระยะ ดังนี้

การตรวจประเมินและวางแผน: ถ่ายภาพเอกซเรย์ 3 มิติ และพิมพ์ปากหรือสแกนช่องปากเพื่อวางแผนตำแหน่งผ่าตัด
การผ่าตัดฝังตัวราก: ทันตแพทย์จะทำการฉีดยาชา และฝังวัสดุไทเทเนียมลงในกระดูกขากรรไกร
ช่วงเวลาพักฟื้น: ต้องรอให้เซลล์กระดูกขากรรไกรเจริญเติบโตและยึดเกาะกับวัสดุไทเทเนียมจนแน่นสนิท ซึ่งอาจใช้เวลาประมาณ 3-6 เดือน ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกาย
การใส่ส่วนเชื่อม และ พิมพ์ปาก: เมื่อกระดูกผสานตัวดีแล้ว จะทำการใส่แกนรองรับ และสแกนช่องปากส่งแล็บเพื่อผลิตครอบฟัน
การใส่ครอบฟัน: นำครอบฟันที่ได้สีและรูปร่างพอดีกับรอยยิ้มมายึดติดถาวร เป็นอันเสร็จสมบูรณ์

ปรึกษาปัญหาฟัน คลินิกทันตกรรมยิ้มพิมพ์ใจ

การเลือกสถานที่ทำฟันเพื่อดูแลคนในครอบครัว ควรพิจารณาจากคลินิกที่มีเครื่องมือครบครัน ให้ข้อมูลที่โปร่งใส และแจ้งรายละเอียดค่าใช้จ่ายอย่างชัดเจน เพื่อให้คุณสามารถวางแผนงบประมาณได้ล่วงหน้าโดยไม่ต้องกังวลเรื่องงบบานปลาย

ที่ คลินิกทันตกรรมยิ้มพิมพ์ใจ เรามีแพ็กเกจ รากฟันเทียม ที่รวมค่าครอบฟันให้เรียบร้อยแล้ว เช่น

แบรนด์ Osstem รุ่น BA surface (เกาหลี) รวมครอบฟัน Zirconia ราคา 50,000 บาท/ซี่
แบรนด์ Straumann (สวิตเซอร์แลนด์) รวมครอบฟัน ราคา 75,000 บาท/ซี่

คลินิกของเราตั้งอยู่ซอยประชาอุทิศ 90 เปิดให้บริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 10.00–19.30 น. โดยไม่มีพักเที่ยง สามารถเดินทางมาได้อย่างสะดวกสบาย รองรับการนัดหมายและ Walk-in หากคุณกำลังมองหา คลินิกทันตกรรม ทุ่งครุ หรือสถานที่ ทำฟัน ประชาอุทิศ และยังไม่แน่ใจว่าอาการของคนที่คุณรักควรเริ่มรักษาแบบไหน สามารถนัดตรวจเพื่อให้ทันตแพทย์ประเมินสภาพช่องปากและวางแผนการรักษาตามแต่ละกรณีได้โดยตรง ทีมงานยิ้มพิมพ์ใจพร้อมดูแลรอยยิ้มของทุกครอบครัวด้วยความใส่ใจ

Q&A คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทำรากฟันเทียม

ถาม : ทำรากเทียมแล้วต้องกลับมาพบทันตแพทย์บ่อยมั้ย ?
- ตอบ : ในช่วงแรกของการรักษาจะต้องมาตามที่ทันตแพทย์นัดเพื่อติดตามการสมานตัวของแผลและกระดูก (ประมาณ 3-4 ครั้ง) แต่หลังจากใส่ครอบฟันเสร็จสมบูรณ์แล้ว คุณเพียงแค่กลับมาตรวจเช็กสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนตามปกติทุกๆ 6 เดือน
ถาม : รากเทียมมีอายุการใช้งานเท่าไหร่ (อยู่ได้นานมั้ย) ?
- ตอบ : โดยทั่วไปตัวรากไทเทเนียมที่ฝังในกระดูกสามารถอยู่ได้ยาวนานตลอดชีวิตหากดูแลรักษาความสะอาดช่องปากอย่างถูกวิธี ส่วนของครอบฟันด้านบนอาจมีอายุการใช้งานเฉลี่ย 10-15 ปี ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการบดเคี้ยวของแต่ละบุคคล

ถาม : รากฟันเทียมแต่ละยี่ห้อต่างกันอย่างไร ?

- ตอบ : ความแตกต่างหลักๆ อยู่ที่เทคโนโลยีการออกแบบพื้นผิวของตัวราก ซึ่งส่งผลต่อความเร็วและความแน่นในการยึดเกาะกับกระดูกขากรรไกร แบรนด์ชั้นนำมักมีงานวิจัยรองรับระยะยาวและมีอัตราความสำเร็จสูงกว่า เช่น แบรนด์จากสวิตเซอร์แลนด์ หรือเกาหลีใต้